Voortaan is Lomela te bewonderen in ZOO Antwerpen. (foto: Tierpark Nordhorn)
Voortaan is Lomela te bewonderen in ZOO Antwerpen. (foto: Tierpark Nordhorn) (Foto: )

Chimpansees weg uit Nordhorn

door Leon Holweg

Dierenpark doet mee aan Europees fokprogramma

De chimpansees Nancy en Lomela hebben Tierpark Nordhorn verlaten voor ZOO Antwerpen. Het vertrek is onderdeel van een Europees fokprogramma bedoeld om de mensaapsoort voor uitsterven te behoeden. Hiermee komt een einde aan een langdurige geschiedenis van Tierpark Nordhorn en de mensaapsoort.

NORDHORN - Nancy en Lomela waren de laatste twee overgebleven chimpansees in de dierentuin vlak over de grens. Het chimpanseeverblijf is tevens een van de oudsten van het dierenpark. "Nu kan gestart worden met de bouw van het luipaardenverblijf", zo viel dezelfde dag nog te lezen op de Facebookpagina van Tierpark Nordhorn. Met de grote katachtige krijgt de 'Familienzoo' de beschikking over een der Big Five.

Genenpoel

De herplaatsing van de chimpansees is een onderdeel van een Europees fokprogramma. Diverse dierentuinen wisselen in dit kader dieren met elkaar uit om een grotere genenpoel te genereren (een verzameling van genen van een bepaalde diersoort).

Verantwoordelijk voor het managen van de uitwisselingen is een zogenoemde 'stamboekhouder'. Een stamboek is een lijst met gegevens over de afstamming van de dieren. Ook Tierpark Nordhorn houdt al jaren stamboeken van haar dieren bij.

Sociale dieren

Het komt voor dat een chimpansee niet langer wordt geaccepteerd in een fokgroep. Voorbeelden van redenen hiervoor zijn ouderdom of de genetische gezondheid. Dit kan reden zijn voor uitwisseling. "Chimpansees zijn van nature heel sociale dieren en hebben een complexe groepenstructuur", aldus Nils Kramer, directeur van Tierpark Nordhorn. "Wie deze dieren goed kent, weet welke eisen komen kijken bij het samenstellen van fokgroepen."

In het verleden bood Tierpark Nordhorn al eens eerder plaats aan verschillende chimpansees afkomstig van andere dierentuinen of circussen. Kramer: "Er was bij ons eigenlijk altijd al sprake van een komen en gaan van chimpansees. Het verschil is dat het toen niet ging om fokgroepen, maar om groepen bestaande uit vrouwelijke chimpansees en een mannetje dat zich niet kan voortplanten.''

Kramer: "De afgelopen jaren zijn, samen met de stamboekhouder en andere aan het fokprogramma deelnemende dierentuinen, veel opties onderzocht om het stamboek te verrijken. Hiervoor hielden we onderzoeken. In deze onderzoeken stond te allen tijde het welzijn van de dieren op de eerste plaats. In het verleden zijn om die reden vaak genoeg onderzoeksopties geschrapt. Eerder dit jaar in juni werd ons chimpanseemannetje Lukani op aanbevelen van de stamboekhouder overgeplaatst naar Safaripark Beekse Bergen. Bijna hetzelfde lot wacht nu Nancy en Lomela, maar voor hen is het beter om naar een groep in Zoo Antwerpen te gaan."

Circus

De verhuizing van het duo zal in het begin voor met name de 40-jarige Nancy even wennen zijn vermoedt Kramer. "Ze heeft maar liefst 32 jaar van haar leven bij ons doorgebracht. Ze kwam hier in 1987 samen met chimpanseevrouwtje Biene vanuit een circus en heeft precies de leeftijd die algemeen wordt aangenomen als de maximumleeftijd voor een chimpansee in het wild. In gevangenschap kunnen chimpansees nog eens tien jaar ouder worden."

Vermaken

Nancy heeft aan haar jeugdjaren in het circus een bijzondere eigenaardigheid over gehouden: het trekken van grimassen om het publiek te vermaken. "Ze is sowieso erg mensgebonden", aldus leider van het apen- en vogelgedeelte van Tierpark Nordhorn, Gwen Bron. "Dat maakt het werken en trainen met haar gemakkelijker dan met bijvoorbeeld Lomela." Parkdirecteur Kramer voegt hieraan toe: "Nancy's vertrouwen in Gwen is zó groot dat ze haar toestaat koorts te meten of een injectiespuit toe te dienen. Lomela is juist weer minder mensgebonden en meer zelfvoorzienend, een beetje wantrouwig en ook een stukje slimmer dan Nancy."

Interesse

Lomela is afkomstig van Allwetterzoo in Münster en wordt dit jaar 30 jaar oud. ''Helaas zijn haar vier jongen allemaal bij de geboorte gestorven. Lomela toonde voorafgaand aan haar eigen bevallingen al veel interesse in de andere jonge chimpansees van de groep. Het is dan ook aannemelijk dat ze haar eigen jongen goed zou hebben verzorgd, als ze levend ter wereld waren gekomen."

Dierenarts Heike Weber: 'Het gaat helemaal
goed komen'

Dierenarts van Tierpark Nordhorn is Heike Weber. Zij heeft zich in het verleden vaker ingezet om geschikte groepen te vinden voor chimpansees van Tierpark Nordhorn. "Dat het niet eenvoudig was om een geschikte groep voor ze te vinden, wijst de duur van de zoektocht wel uit. We willen er zeker van zijn dat de dieren het in de nieuwe groep goed of misschien zelfs beter treffen dan bij ons. Maar het gaat helemaal goed komen", besluit een vastberaden Weber.

Bizons ook weg

Twee van de Nordhornse bizons zijn verhuisd naar Zoo Osnabrück. De kudde werd wel erg groot, waardoor twee exemplaren (een bisonkoe en haar kalf) de dierentuin in Nordhorn konden verlaten. Ze voegen zich bij een bizon die twee jaar geleden al van Nordhorn naar Osnabrück vertrok. Bizonstier Peterle blijft nu achter met nog vier bizonkoeien en hun kalfjes, terwijl de vijfde koe en haar kalf nu proberen te wennen aan hun nieuwe omgeving in Osnabrück.

Leon Holweg
Meer berichten